L E K S Y K O N   B U Ł

A    B    C    D    E    G    H    I    K    R    S   

American Corner

merican Corner. Centrum Informacji i Kultury Amerykańskiej American Corner Łódź zostało otwarte w 2004 roku w wyniku porozumienia pomiędzy Ambasadą Amerykańską w Warszawie, a władzami Uniwersytetu Łódzkiego. Główną misją centrum jest udostępnianie wszystkim zainteresowanym informacji o Stanach Zjednoczonych.

American Corner organizuje spotkania i wykłady z ciekawymi ludźmi poruszające różnorodną tematykę, ale zawsze związaną ze Stanami Zjednoczonymi. Na spotkaniach organizowanych w centrum można dowiedzieć się na przykład jak dostać się na studia w USA. Regularnie centrum odwiedzają zorganizowane grupy dzieci i młodzieży szkolnej, aby uczestniczyć w warsztatach i spotkaniach edukacyjnych., a także studenci uczestniczący w spotkaniach z dyplomatami Ambasady USA.
W Centrum AC znajduje się biblioteka zawierająca zbiory z różnych dziedzin wiedzy takich jak historia, ekonomia, prawo czy polityka zagraniczna, a także bogatą kolekcję amerykańskiej beletrystyki. Wypożyczać można także filmy na dvd oraz audiobuki. Oprócz tego można przeczytać na miejscu lub wypożyczyć popularne magazyny i tygodniki amerykańskie m.in. Time, Vanity Fair, Rolling Stone, a także specjalistyczne mięsięczniki jak Foreign Affairs lub Foreign Policy. W centrum znajduje się także Young Learners Resource Center, na które składają się materiały dla nauczycieli języka angielskiego, a także książki i płyty dla najmłodszych idealne dla rodzica, który pragnie aby jego dziecko już od najmłodszych lat miało kontakt z językiem angielskim. Ze zbiorów centrum może korzystać każdy, nie tylko studenci Uniwerystetu Łódzkiego. Wszystkie zbiory są w języku angieleskim. Założenie konta oraz korzystanie ze zbiorów centrum jest bezpłatne.

American Corner

(Michał Woźniak)      

Biblioteka Cyfrowa

iblioteka Cyfrowa UŁ została udostępniona czytelnikom 1 kwietnia 2008 roku. Inicjatywa została podjęta i jest w całości realizowana przez Bibliotekę Uniwersytetu Łódzkiego, w oparciu o własne zbiory biblioteczne. Prowadzeniem Biblioteki Cyfrowej UŁ zajmują się pracownicy BUŁ. W Bibliotece Cyfrowej UŁ prezentowane są: czasopisma z XIX i początków XX wieku, wybrane cenne egzemplarze z kolekcji specjalnych - muzykalia, zbiory ikonograficzne, zbiory kartograficzne, stare druki, dokumenty życia społecznego, inne publikacje, które mogą być zamieszczone zgodnie z obowiązującym prawem autorskim, jak monografie, bibliografie, materiały konferencyjne.

Podstawowym założeniem Biblioteki Cyfrowej UŁ jest ułatwienie dostępu do zbiorów bibliotecznych i ich popularyzacja przy jednoczesnej ochronie materiałów oryginalnych. Cyfryzacja zasobów bibliotecznych jest narzędziem pozwalającym bibliotekom na unowocześnienie i rozszerzenie zakresu oferty dla czytelników, a tym samym na aktywne włączenie się w proces budowy społeczeństwa wiedzy. Na dynamikę wzrostu zasobów Biblioteki Cyfrowej duży wpływ ma dofinansowanie procesu digitalizacji pozyskiwane w latach 2009-2013 z: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy, Ministerstwa Nauki I Szkolnictwa Wyższego. Dostęp do Biblioteki Cyfrowej UŁ: http://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra. Adres e-mail: dlibra@lib.uni.lodz.pl Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Łódzkiego wykorzystuje oprogramowanie dLibra - opracowane i rozwijane przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo Sieciowe.

(Mariola Augustyniak)      

Biblioteka Instytutu Historii

iblioteka Instytutu Historii ma już 65-cio letnią historię. Powołana została wraz z Instytutem Historii w 1948 r. Jest placówką o charakterze naukowym i specjalizuje się w gromadzeniu księgozbioru zarówno naukowego, pod kątem badań prowadzonych przez kadrę naukowo-dydaktyczną, zajmującą się badaniami nad szeroko rozumianą historią, jak również księgozbioru dydaktycznego niezbędnego do kształcenia przyszłych historyków, archiwistów, czy regionalistów. Placówka może się poszczycić własnym ekslibrisem, którym oznaczone są szczególnie cenne egzemplarze.

Obok księgozbioru stricte historycznego gromadzi również zasoby z nauk pomocniczych historii i pokrewne. Jest jedną z większych bibliotek zakładowych. Pozyskuje nowe pozycje drogą zakupów, darowizn oraz wymiany krajowej i zagranicznej, a do obsługi czytelników zatrudnionych jest obecnie 5 wykwalifikowanych pracowników. Jej księgozbiór liczy obecnie blisko 75.000 woluminów druków zwartych, ponad 17.000 woluminów czasopism i pokaźny zbiór druków specjalnych - prawie 2.500 woluminów, w tym 44 starodruki, zasoby ikonograficzne, kartograficzne, mikrofilmy i mikrofisze. W 2010 r. biblioteka powiększyła się o księgozbiór likwidowanej Biblioteki Katedry Historii Sztuki.
Od 2007 r. Biblioteka Instytutu Historii została włączona do systemu współkatalogowania HORIZON (obecnie SYMPHONIA), zaś dotychczasowe katalogi kartkowe zostały zamknięte.. Obecnie wszystkie nabytki włączane do księgozbioru BIH od roku 2000 i bieżące widoczne są w katalogu on-line BUŁ. Nieustannie prowadzone są prace nad powiększaniem katalogu on-line o rekordy bibliograficzne z lat wcześniejszych.
Placówka mieści się w Instytucie Historii UŁ przy ul. A. Kaminskiego 27a w Łodzi, zaś informacje ogólne dotyczące godzin pracy BIH można znaleźć pod adresami http://www.historia.uni.lodz.pl/biblioteka/index.htm, http://www.lib.uni.lodz.pl/?idx=biblwul

(Renata Osiewała)      

Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji UŁ im. prof. Jerzego Wróblewskiego

iblioteka Wydziału Prawa UŁ – powstała decyzją Rady Wydziału Prawa UŁ w czerwcu 1960 r., natomiast otwarcie Biblioteki nastąpiło 16 lutego 1961 roku. Wydział Prawa jako pierwszy Wydział Uniwersytetu Łódzkiego, utworzył własną bibliotekę w sieci bibliotecznej Uczelni. Początkowo księgozbiór stanowiły książki i czasopisma, gromadzone przez poszczególne Katedry Wydziału oraz dary przekazane przez profesorów.
Od 1970 roku wraz ze zmianą nazwy Wydziału, funkcjonuje obecna nazwa: Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Decyzją Rady Wydziału w 2003 roku, patronem Biblioteki został profesor Jerzy Wróblewski, były Rektor Uniwersytetu Łódzkiego, jeden z najznakomitszych uczonych-prawników i filozofów prawa, długoletni pracownik Wydziału.

Pierwszą lokalizacją Biblioteki był gmach przy ul. Narutowicza 59a (późniejsze Collegium Iuridicum), gdzie znajdowały się wcześniej pomieszczenia magazynowe Biblioteki Uniwersyteckiej. W 2000 roku Biblioteka WPiA została przeniesiona do budynku przy ul. Lindleya 5a, tworząc zwarty kompleks budynków wraz z aulą im. prof. Wacława Szuberta.

W 2008 roku Biblioteka otrzymała pomieszczenia, już na etapie projektu przeznaczone dla jej potrzeb, w nowym gmachu Wydziału Prawa i Administracji (tzw. "Paragrafie") przy ul. Kopcińskiego 8/12.

Już od lat 70-tych Biblioteka prowadziła aktywną działalność informacyjną, wyodrębniając w swej strukturze Dział Informacji Naukowej, tworząc niezbędny warsztat naukowy. W latach 90-tych, przy tym dziale powstała pracownia komputerowa. Dzięki temu działalność informacyjna została rozszerzona o zajęcia z obsługi komputera i prawniczych baz danych, prowadzone przez pracowników Biblioteki.

Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji posiada fachową literaturę z różnych dziedzin prawa oraz nauk pokrewnych. Zasoby Biblioteki w 2015 r. to ok. 54 tys. woluminów książek, 5 tys. woluminów czasopism oraz elektroniczne prawnicze bazy danych. W Czytelni Wolnego Dostępu znajduje się księgozbiór podręczny, ustawiony według dziedzin prawa oraz w układzie alfabetycznym czasopisma prawnicze.

Od 2006 roku zamknięte zostały katalogi kartkowe, a zbiory opracowywane są w systemie Symphony. Szczegóły dotyczące pracy Biblioteki WPiA UŁ znajdują się na stronie internetowej Wydziału WPiA: www.wpia.uni.lodz.pl/biblioteka

(Lidia Grodzka)      

Biblioteki zakładowe

iblioteki zakłodowe UŁ tworzą wspólnie z Biblioteką Uniwersytetu Łódzkiego ogólnouczelnianą sieć biblioteczną UŁ. Początki organizacji bibliotek zakładowych sięgają 1945 r. Poszczególne zakłady od początku swojego istnienia gromadziły intensywnie księgozbiory ze wszelkich dostępnych źródeł i w miarę upływu czasu z tychże księgozbiorów powstawały kolejne biblioteki.

Według stanu na dzień 31 XII 2012 r. na Uniwersytecie Łódzkim istnieje 91 bibliotek zakładowych, w tym: 72 biblioteki funkcjonują przy katedrach, instytutach i zakładach, bez fachowego personelu bibliotecznego, 19 bibliotek zatrudnia personel biblioteczny. W liczbie tej mieści się 8 bibliotek wydziałowych, 8 bibliotek instytutowych, 2 biblioteki katedralne i biblioteka filii UŁ w Tomaszowie Mazowieckim. Wszystkie biblioteki gromadzą księgozbiór specjalistyczny z danej dziedziny wiedzy, który stanowi warsztat do pracy naukowo-dydaktycznej dla pracowników i studentów. Niejednokrotnie biblioteki zakładowe są w posiadaniu książek niedostępnych w zbiorach innych bibliotek.
W latach 2001-2012 skomputeryzowano 18 bibliotek, zatrudniających fachowy personel biblioteczny ; we wszystkich wprowadzono moduł katalogowania zbiorów, natomiast w 5 bibliotekach wydziałowych również moduł udostępniania zbiorów.
Na podstawie zarządzenia Rektora UŁ w 2011 r. biblioteki trzech wydziałów zostały podporządkowane organizacyjnie dziekanom.
Jednostką powołaną do współpracy i opieki merytorycznej nad bibliotekami ogólnouczelnianej sieci bibliotecznej jest istniejący od 1956 r. w ramach struktury organizacyjnej BUŁ Oddział Bibliotek Zakładowych.

biblioteki zakładowe

(Agnieszka Stolarczyk)      

Centrum Brytyjskie Uniwersytetu Łódzkiego

entrum Brytyjskie Uniwersytetu Łódzkiego. W 1987 r. na mocy umowy o współpracy pomiędzy Uniwersytetem Łódzkim a British Council powstała w Łodzi Biblioteka i Czytelnia Brytyjska. W kolejnych latach nazwa została zmieniona na Bibliotekę Brytyjską, a od niedawna jednostka nosi nazwę Centrum Brytyjskie Uniwersytetu Łódzkiego.

W 2007 r. biblioteka przeniosła się z wieloletniej siedziby na placu Wolności do starszej części budynku Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego przy ul. Matejki (wejście od ulicy Narutowicza).
Centrum Brytyjskie UŁ jest placówką ogólnodostępną. Użytkownicy to zarówno studenci, jak i pracownicy Uniwersytetu Łódzkiego, ale także młodzież, dzieci, nauczyciele i inne osoby dorosłe z Łodzi i regionu. Celem jednostki jest promocja i przybliżenie czytelnikom kultury i literatury brytyjskiej oraz języka angielskiego.
Działalność Centrum Brytyjskiego UŁ polega przede wszystkim na udostępnianiu bogatej kolekcji anglojęzycznych zbiorów bibliotecznych. Oferujemy współczesną i klasyczną literaturę brytyjską (także dla dzieci i młodzieży), podręczniki i testy do brytyjskich egzaminów z języka angielskiego, zarówno ogólnych, jak i zawodowych. W zbiorach posiadamy także materiały z zakresu gramatyki i słownictwa języka angielskiego, metodykę, książki z różnych dziedzin m. in. historii, ekonomii, sztuki, przewodniki. Biblioteka udostępnia również kolekcję audiobooków i filmów brytyjskich oraz tzw. readersów (uproszczonych wersji książek). Czytelnia Centrum Brytyjskiego UŁ oferuje czasopisma, słowniki, encyklopedie oraz stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu.
Ponadto prowadzimy działalność edukacyjną realizując lekcje biblioteczne dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Centrum Brytyjskie UŁ organizuje warsztaty dla nauczycieli języka angielskiego, rodziców i dzieci, wystawy i konkursy. Realizujemy także inne projekty we współpracy z British Council.
Do sieci placówek partnerskich British Council w Polsce należą też inne biblioteki brytyjskie prowadzone przez uniwersytety m. in. w Katowicach, Lublinie, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu.

Centrum Brytyjskie

(Małgorzata Dziedziczak - Papis)      

CERANEUM

eraneum. Centrum Badań nad Historią i Kulturą Basenu Morza Śródziemnego i Europy Południowo-Wschodniej im. prof. Waldemara Cerana (Ceraneum) powstało na początku 2011 r. z inicjatywy pracowników Katedry Historii Bizancjum i Zakładu (dziś już Katedry) Paleoslawistyki i Kultury Ludowej UŁ. W jego tworzenie i funkcjonowanie zaangażowały się cztery Wydziały naszej uczelni: Filozoficzno-Historyczny, Filologiczny, Prawa i Administracji, oraz Studiów Międzynarodowych i Politologicznych.

Działalność Ceraneum obejmuje kilka pól aktywności. Jest to zatem stałe organizowanie wykładów otwartych, do wygłoszenia których zapraszani są wybitni przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych wchodzących w zakres zainteresowań badawczych Centrum, reprezentujący zarówno ośrodki polskie, jak i zagraniczne.

W ramach Biblioteki UŁ funkcjonuje też kolekcja Ceraneum, która obejmuje wydania źródeł, opracowania, encyklopedie, słowniki, czasopisma i inne publikacje z zakresu, przede wszystkim, historii starożytnej i Bizancjum, dziejów i kultury państw bałkańskich, oraz kręgu kultury prawosławnej. W skład kolekcji wchodzi księgozbiór prof. Waldemara Cerana, część księgozbioru prof. Tadeusza Wasilewskiego, księgozbiór Katedry Historii Bizancjum, książki przeniesione z Biblioteki UŁ, dary od osób prywatnych i ośrodków naukowych, oraz prace zakupione przez Ceraneum. Księgozbiór ten, czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 11 - 20, w soboty zaś od 9 do 15 i dostępny szerokiemu gronu czytelników, uzupełniany jest na bieżąco o nowe, aktualne publikacje. Znajdują się w nim pozycje pisane greką i łaciną, a także w języku polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, rosyjskim, bułgarskim, nowogreckim i innych.

Poza tym Centrum aktywnie pozyskuje granty i realizuje projekty naukowe finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowe Centrum Nauki, czy Urząd Miasta Łodzi. Umożliwiają one systematyczny rozwój Ceraneum poprzez aktywne uczestnictwo w życiu naukowym związanych z nim pracowników, stałe poszerzanie księgozbioru i unowocześnianie aparatury biurowej.

Centrum prowadzi również działalność wydawniczą. Jej owocem w chwili obecnej jest publikacja dwóch tomów rocznika "Studia Ceranea. Journal of the Waldemar Ceran Research Centre for the History and Culture of the Mediterranean Area and South-East Europe" (2011, 2012), będącego z założenia międzynarodowym, interdyscyplinarnym, specjalistycznym periodykiem, w którym artykuły i recenzje, pisane w językach kongresowych, dotyczą różnych aspektów związanych z Basenem Morza Śródziemnego i Słowiańszczyzną od I do XVIII wieku.

Ważnym elementem działalności Ceraneum jest wreszcie organizowanie i współorganizowanie konferencji naukowych, a także uczestnictwo w rozmaitych przedsięwzięciach mających na celu promocję Uniwersytetu Łódzkiego.

Ze względu na charakter prowadzonej działalności Ceraneum otrzymało dwie siedziby: pierwsza z nich znajduje się w gmachu głównym Biblioteki UŁ i ulokowana została w niej wspomniana wyżej kolekcja książek wraz z czytelnią, druga natomiast mieści się w budynku Wydziału Prawa i Administracji i pełni funkcje sali wykładowej, sekretariatu, oraz miejsca obrad organów statutowych Centrum.


Ceraneum

(Krzysztof Jagusiak)      

CIMELIA

imelia. Czytelnia Cimeliów. Cimelia (cymelia), określenie stosowane zamiennie, pochodzi od grec. keimelion (klejnot) i oznacza najcenniejsze druki i rękopisy w bibliotece, które mają szczególną wartość historyczną i artystyczną z uwagi na ilustracje, oprawy lub wyróżniają się formą, wiekiem, pochodzeniem.

Początek dzisiejszej kolekcji cimeliów w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego sięga pierwszej połowy lat 60. W 1959 r. ukazało się opracowanie Andrzeja Banacha pt. Polska książka ilustrowana 1800-1900, zawierające bibliografię 1000 najcenniejszych książek i czasopism ilustrowanych polskich, wydawanych w Polsce, napisanych przez Polaków i Polski dotyczących, zawierających "oryginalną grafikę, drzeworyty, kwasoryty, staloryty, litografie". W Bibliotece UŁ wyodrębniono z księgozbioru magazynowego wymienione przez Banacha wydawnictwa i przeniesiono do nowo powstałej Sekcji Ikonografii. Każdy wybrany egzemplarz oznaczono Cim, (Cimelia) i nadano mu kolejny numer w obrębie kolekcji.

W latach 70. cimelia wróciły do pomieszczeń magazynu głównego, gdzie przechowywano również niepoprawną politycznie literaturę emigracyjną i druki antykomunistyczne, zwane prohibitami lub resami, oznaczone w BUŁ Rez. (Rezerwa). Publikacji tych nie uwzględniały katalogi dostępne dla czytelników. Udostępniane były pod ścisłą kontrolą. Po 1989 r. kolekcja cimeliów znacznie się powiększyła, szczególnie o zbiory tzw. drugiego obiegu, wydawane poza cenzurą w latach 1976-1990.

Oddanie do dyspozycji BUŁ w 2006 r. nowego gmachu, umożliwiło przeniesienie kolekcji cimeliów i rezerwy do oddzielnego, klimatyzowanego magazynu i udostępnianie zbiorów w połączonej z magazynem Czytelni Cimeliów.

W Czytelni znajdują się cimelia druków XIX, XX i XXI w., czyli cenne wydawnictwa, rzadkie i szczególnie chronione dla ich wartości artystycznej lub historycznej. Zbiory liczą ponad 4300 tytułów wydawnictw zwartych i ok. 900 tytułów czasopism.

Z cimeliów można korzystać w celach naukowych tylko na miejscu. Oprócz Cimeliów w Czytelni znajdują się również zbiory dawnej rezerwy, czyli wydawnictw drugoobiegowych, poloników z okresu PRL, a także wydawnictw tajnych i wycofanych z obiegu. Zbiory byłej rezerwy liczą ok. 1000 tytułów wydawnictw zwartych oraz ponad 160 tytułów czasopism.

(Jadwiga Janik)      

Cyfrowe katalogi kartkowe

Cyfrowe katalogi kartkowe powstały w wyniku digitalizacji katalogów kartkowych BUŁ zapoczątkowanej w 2008 roku. Obejmują (według stanu na marzec 2015 roku) katalog alfabetyczny druków zwartych (łącznie ok. 1,5 mln kart katalogowych) oraz katalogi zbiorów specjalnych : Ikonografii, Kartografii i Starych Druków (łącznie ok. 148 tys. kart katalogowych). Katalogi zbiorów specjalnych udostępniono czytelnikom 1 września 2009 roku, natomiast katalog alfabetyczny w październiku 2014 roku. W przyszłości projekt obejmie również katalogi: przedmiotowy, czasopism i Sekcji Muzykaliów.

Do prezentacji cyfrowych katalogów kartkowych wykorzystano interfejs zakupiony w grudniu 2013 roku. Zaletą tego rozwiązania jest jego integracja z aktualnie użytkowanym w BUŁ systemem bibliotecznym, ułatwiająca składanie zamówień magazynowych na książki nieskatalogowane w bazie komputerowej. Składanie zamówień możliwe jest wyłącznie na egzemplarze przechowywane w magazynach zamkniętych, zbiory z katalogów Ikonografii, Kartografii i Starych druków zamawiane są nadal w sposób tradycyjny (rewersy) na miejscu w Czytelni Oddziału Zbiorów Specjalnych.
Począwszy od 2014 roku tradycyjne katalogi kartkowe objęte procesem digitalizacji nie są aktualizowane ani uzupełniane. Wszystkie melioracje przeprowadzane są jedynie w ich wersji cyfrowej.

(Mariola Augustyniak)      

Czytelnia Główna

zytelnia Głowna została otwarta dla czytelników w maju 1946 roku. Początkowo posiadała niewielkie pomieszczenie na I piętrze budynku przy ul. Narutowicza 59 a. Skromne warunki lokalowe, jakimi wtedy dysponowała pozwoliły na umieszczenie 44 miejsc do pracy. Warunki korzystania ze zbiorów poprawiły się w latach 60-tych kiedy oddano bibliotece do użytku nowo wybudowany gmach przy ul. Matejki 32/38.

Czytelnia Główna otrzymała wtedy pomieszczenia na II piętrze. Przez lata funkcjonowania przeszła wiele zmian organizacyjnych dotyczących zarówno jej struktury jak i kształtu księgozbioru. Ostatecznie w 2011 roku w wyniku reorganizacji Czytelnia Główna została przeniesiona do dawnej Czytelni Czasopism, oferując użytkownikom bezpośredni dostęp zarówno do księgozbioru podręcznego druków zwartych jak i kilkunastu tytułów polskich i zagranicznych czasopism bieżących z wielu dziedzin wiedzy.

Czasopisma ustawione są tematycznie a w obrębie działu alfabetycznie według tytułów. W skład księgozbioru podręcznego czytelni wchodzą m.in. encyklopedie ogólne, słowniki językowe i bibliograficzne, informatory.

Czytelnia udostępnia również wydawnictwa znajdujące się w magazynie oraz książki sprowadzane przez Wypożyczalnię Międzybiblioteczną. Posiada stanowiska komputerowe, które zapewniają dostęp do katalogu bibliotecznego on-line oraz internetowych źródeł informacji. Ponadto wyposażona jest w samoobsługową kserokopiarkę oraz czytnik do mikrofilmów. Do korzystania z czytelni uprawnia aktualna karta biblioteczna lub elektroniczna legitymacja studencka autoryzowana w systemie bibliotecznym.

(Agnieszka Górecka, Magdalena Miedzińska)      

Czytelnia Historyczna

zytelnia Historyczna znajduje się na drugim piętrze w starej części Biblioteki UŁ (dawna Czytelnia Główna im. prof. dr Heleny Więckowskiej). Powstała w wyniku zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 2011 roku. Można w niej skorzystać w ramach wolnego dostępu z księgozbioru obejmującego zakres nauk historycznych (sygnatury D, E, F) oraz nauk pomocniczych historii (sygnatura C), a także zamówić książki i czasopisma archiwalne z magazynów biblioteki.

Do dyspozycji czytelników pozostają również zbiory podręczne (udostępniane na miejscu, oznaczone sygnaturą Czyt. Hist.), w tym herbarze (np. Herbarz Polski K. Niesieckiego i Herbarz Polski A. Bonieckiego), Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego czy kroniki (Długosza, Kromera, Bielskiego). Czytelnia oferuje również dostęp do czasopism, np. "Acta Universitatis Lodziensis", "Roczniki Łódzkie", "Przegląd Historyczny", "Kwartalnik Historyczny", "Zeszyty Historyczne" oraz "Meander". Ponadto na galerii Czytelni znajduje się przekazany Bibliotece w darze przez prof. Olgę Goldberg księgozbiór jej męża, prof. Jakuba Goldberga, polsko-izraelskiego historyka, specjalizującego się w historii Żydów w Polsce (dla koneserów "białe kruki" w języku jidysz).

Czytelnia oferuje korzystanie z terminali z dostępem do katalogu on-line i baz danych subskrybowanych przez Bibliotekę UŁ bądź pozostających w otwartym dostępie (m.in. Przewodnik Bibliograficzny, Tezaurus greckich tekstów źródłowych i L'Anne Philologique). Na stanowiskach komputerowych jest zainstalowane oprogramowanie Microsoft Office. Czytelnicy mają też możliwość skorzystania z samoobsługowej kserokopiarki.

((Anna Marynowicz, Aleksandra Pielat))      

Dary Krajowe i Zagraniczne

ary Krajowe i Zagraniczne - są jednym ze źródeł wpływu różnego typu doku-mentów do biblioteki, obok egzemplarza obowiązkowego, kupna krajowego i zagranicznego oraz wymiany z instytucjami w kraju i za granicą. Dary mogą być cennymi i wartościowymi nabytkami, o ile w znaczący sposób uzupełniają gromadzone przez bibliotekę kolekcje. Jeśli nie odpowiadają profilowi i poziomowi groma-dzonego księgozbioru zasilają zasoby druków zbędnych.

Większość stanowią dary od osób prywatnych - m.in. od twórców przekazujących bibliotece publikacje swojego autorstwa, jak i księgozbiory ofiarowane bibliotece przez pracowników naukowych, często związanych z uniwersytetem. Te ostatnie są zwykle powiązane z kon-kretną dziedziną wiedzy lub dyscypliną naukową. Znaczącym przykładem takiej kolekcji jest 2,5 tysięczny zbiór książek i czasopism zgroma-dzonych przez profesora historii Jakuba Goldberga dotyczący głównie historii Żydów w Pol-sce i stosunków polsko-żydowskich w czasach nowożytnych. Biblioteka Uniwersytecka otrzymuje także dary od instytucji kulturalnych i naukowych. Są to najczęściej publikacje związane z rocznicami jubileuszowymi i wydarzeniami kulturalno-oświatowymi (dotyczące np. wystaw, spotkań autorskich, itp.) oraz publikacje naukowe.

Cenne źródło wpływu stanowią druki bibliofilskie, wydawnictwa "drugiego obiegu" i druki kon-spiracyjne - często trudne do pozyskania z innych źródeł. Dzięki temu wartościowe publika-cje wzbogacają Zbiory Specjalne i kolekcję Cimeliów Biblioteki. W roku ubiegłym publikacje z darów krajowych i zagranicznych stanowiły ponad 14 % całego rocznego wpływu do Biblioteki. Publikacje przekazywane Bibliotece podlegają selekcji według zasad przyjętych w polityce gromadzenia zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Łodzi. Potencjalnych darczyńców obowią-zują pewne procedury, zwłaszcza przy przekazywaniu większej ilości egzemplarzy. Prosimy ich o wcześniejsze nadesłanie spisu przekazywanych publikacji zawierających podstawowe dane o książce (autor, tytuł, rok wydania) na adres biblioteki wraz z danymi kontaktowymi. Po sprawdzeniu przez bibliotekarzy Oddziału Gromadzenia zaakceptowane tytuły można dostarczyć do biblioteki uzgadniając wcześniej czas i formę przekazania darów. Sprawdzanie list potencjalnych darów ma na celu przyjmowanie dokumentów, które będą optymalnie wykorzystywane przez użytkowników Biblioteki oraz uniknięcie gromadzenia du-bletów. – tekst

(Marta Kowalska)      

Dokumenty Życia Społecznego

okumenty Życia Społecznego to materiały, które ze względu na swój specyficzny charakter, nie są gromadzone i przechowywane w archiwach, lecz w bibliotekach. Zazwyczaj nie są również rozpowszechniane w obiegu księgarskim. Są to przede wszystkim dokumenty o krótkotrwałej wartości użytkowej, z reguły są świadectwem współczesnego życia danego społeczeństwa (kulturalnego, naukowego, politycznego itp.). Dokumenty życia społecznego zostały po raz pierwszy wyodrębnione ze zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego w roku 1956. W latach 1957-59 były one segregowane tematycznie w Oddziale Opracowania Zbiorów, zaś Samodzielny Referat DŻS przejął tę pracę od 1.VI.1960. W roku 1961 Sekcja DŻS została włączona w strukturę Oddziału Zbiorów Specjalnych.

W początkowym okresie Sekcję DŻS zlokalizowano na IV piętrze magazynu BUŁ. W roku 1974 zmieniła miejsce na III piętro gmachu głównego (obecnie stary gmach). Kolejna przeprowadzka miała miejsce w roku 1982, gdy Sekcja zajęła pomieszczenie nr 128 na poziomie II (teatralia, materiały muzyczne, katalogi wydawnicze, druki polityczne) i V piętra magazynu (pozostałe). Obecną lokalizację - sala nr 49 (dawna aula), Sekcja zajęła w roku 1984.
Zbiory Sekcji Dokumentów Życia Społecznego obejmują różnorodne materiały, takie jak: ulotki, afisze, obwieszczenia, komunikaty, plakaty filmowe i teatralne, programy teatralne i filharmoniczne, deklaracje, teksty mów, kazań i petycji, materiały z kampanii wyborczych, książki telefoniczne i adresowe, katalogi aukcyjne, rozkłady jazdy PKP i PKS, cenniki i inne.
W pracowni znajduje się księgozbiór podręczny, w skład którego wchodzą: encyklopedie, monografie teatralne i filmowe, wydawnictwa jubileuszowe teatrów i inne publikacje o tematyce teatralnej i filmowej, indeksy nazwisk autorów i reżyserów sztuk teatralnych, wydawnictwa dotyczące druków ulotnych i plakatów.
Zbiory Sekcji są udostępniane tylko na miejscu za okazaniem ważnej karty bibliotecznej lub aktualnej legitymacji studenckiej UŁ.

(Paweł Fiszer)      

Egzemplarz obowiązkowy

gzemplarz obowiazkowy – to wszelkie druki dostarczone nieodpłatnie przez wydawców, uprawnionym do tego bibliotekom, na podstawie specjalnych przepisów prawnych. Reguluje to Ustawa z dn. 7.11.1996r. o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych i Rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dn. 6.03 1997r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarza obowiązkowego, poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania.

Początki egzemplarza obowiązkowego sięgają XVII w. Pierwszy akt prawny dot. eo wydał król Francji Franciszek I w 1537r. dla Biblioteki Królewskiej. W Polsce, pierwszą ustawę uchwalono w 1780r., wtedy Biblioteka Załuskich zyskała prawo do otrzymywania druków z ówczesnego terenu Rzeczypospolitej, natomiast Akademia Wileńska - druki z terenu Wileńskiego Księstwa Litewskiego.
Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego otrzymuje egzemplarz obowiązkowy od początku swego istnienia.Wzrasta on sukcesywnie z roku na rok. Obecnie kształtuje się w granicach 27-28 tyś. rocznie. Nie wszystkie nadesłane pozycje, wchodzą do księgozbioru BUŁ. Część z nich jest selekcjonowana i przekazywana do innych bibliotek. Mimo dość znacznej selekcji, ok. 70 % zbiorów naszej Biblioteki stanowi egzemplarz obowiązkowy.
W Polsce , już od kilku lat prowadzone są prace nad nowelizacją ustawy z 1997r. Wynikają one z potrzeby dostosowania przepisów tak, aby egzemplarzem obowiązkowym objąć wszystkie materiały, również powstałe w formacie cyfrowym. Coraz częściej mówi się, o wprowadzeniu elektronicznego egzemplarza obowiązkowego.

(Jolanta Krzeszewska)      

Gromadzenie Zbiorów

romadzenie Zbiorów; Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego od dziesiątek lat zapewnia dostęp do bogatego zasobu literatury ze wszystkich dziedzin wiedzy. Uniwersalny charakter ksiegozbioru, książki, czasopisma i zbiory specjalne, w tradycyjnej formie drukowanej, a także na nośnikach fizycznych oraz dostępne on-line służą całej społeczności akademickiej uczelni. BUŁ jako organizacja otwarta, odpowiadająca na potrzeby nowoczesnego społeczeństwa informacyjnego, pełni też rolę biblioteki publicznej udostępniając swoje kolekcje wszystkim chętnym użytkownikom. Od początku istnienia BUŁ w sposób planowy i zorganizowany prowadzona jest polityka gromadzenia i uzupełniania zbiorów. Aktualnie gromadzenie dokumentów, w zależności od ich typu, realizowane jest przez trzy jednostki wydzielone w strukturze biblioteki, są to:
a. Oddział Gromadzenia i Uzupełniania Zbiorów (wpływ książek, zbiorów specjalnych i czasopism archiwalnych),
b. Sekcja Gromadzenia Czasopism (wpływ czasopism bieżących),
c. Samodzielna Sekcja Bibliografii, Bibliometrii i Sieciowych Zasobów Informacji (zasoby elektroniczne).

Pożądane jest w codziennej pracy realizować ideały zawarte w prawach indyjskiego bibliotekarza Ranganathana Daj każdemu czytelnikowi odpowiednia dla niego książkę; Biblioteka jest żywym, rozwijającym się organizmem. W tych dążeniach trzeba jednak przestrzegać ustalonych zasad gromadzenia, dyscypliny finansowej i możliwości lokalowych biblioteki.

Pierwszym etapem drogi książki w bibliotece jest Oddział Gromadzenia i Uzupełniania Zbiorów, tu trafiają publikacje z kilku źródeł wpływu : kupna, egzemplarza obowiązkowego, wymiany i darów. Priorytetem są monografie naukowe, podręczniki akademickie, wydawnictwa encyklopedyczne i słowniki, następnie prace popularnonaukowe i literatura piękna. Oprócz literatury w języku polskim kupujemy wiele publikacji w językach : angielskim, niemieckim, francuskim. Księgozbiór biblioteki ma charakter ogólny tzn. gromadzimy dokumenty ze wszystkich dziedzin, ze szczególnym uwzględnieniem dyscyplin reprezentowanych na Uniwersytecie Łódzkim. Kolekcje dziedzinowe z nauk filologicznych, humanistycznych, społecznych, ekonomicznych tworzymy zgodnie z regułą od ogółu do szczegółu - gromadzimy dzieła podstawowe i specjalistyczne dla danej dyscypliny, natomiast dla nauk medycznych, technicznych, rolniczych wprowadzamy prace podstawowe.

Bibliotekarze Oddziału Gromadzenia i Uzupełniania Zbiorów są otwarci na realizacje dezyderatów napływających od użytkowników biblioteki, współpracują w tym zakresie z bibliotekarzami dziedzinowymi i bibliotekami zakładowymi UŁ.

W Oddziale Gromadzenia i Uzupełniania Zbiorów określa się status książki w bibliotece (do wypożyczenia; tylko na miejscu) oraz ustala z pracownikami, zajmującymi się poszczególnymi kolekcjami dokumentów, przydział do danego zbioru.

Dzięki przemyślanej polityce gromadzenia BUŁ zbudowano reprezentatywny dla wielu nauk księgozbiór, o wysokim poziomie naukowym, dopełniony bogatą kolekcją beletrystyki, który jest warsztatem dla kolejnych pokoleń poszukiwaczy wiedzy i literackich doznań.

(MK)      

Horizon - System Biblioteczny

orizon – zintegrowany system biblioteczny stworzony przez amerykańską firmę Ameritech Library Services, obecnie dostarczany przez Sirsi/Dynix. Od połowy lat 90-tych XX wieku wdrażany w bibliotekach naukowych w Polsce, funkcjonuje w kilkudziesięciu placówkach. System Horizon składa się z następujących modułów:

     - Gromadzenie (prowadzenie kartoteki dezyderatów i zamówień, kontrola budżetu, reklamacje itp.).
     - Katalogowanie (sporządzanie opisów bibliograficznych i rekordów egzemplarza, obsługa kartoteki haseł wzorcowych, eksport i import opisów).
     - Czasopisma (obsługa bieżących wpływów i kontrola zakupów wydawnictw ciągłych, zarządzanie kolekcją czasopism w bibliotece).
     - Udostępnianie (wypożyczanie i zwroty, rezerwacje , obsługa monitów i płatności itp.).
     - CloseStack (składanie zamówień magazynowych).
     - OPAC (dostęp do katalogu on-line dla użytkowników).
     - Moduł administratora pozwalający na konfigurację systemu zgodnie z potrzebami biblioteki.

W połowie lat 90-tych XX wieku system Horizon został wdrożony w BUŁ i pozostałych bibliotekach łódzkich, wchodzących w skład Międzyuczelnianego Zespołu Bibliotecznego. Realizacja tego przedsięwzięcia była możliwa dzięki uzyskaniu wsparcia finansowego z Fundacji Andrew W. Mellona. Pracę w systemie rozpoczęto w 1998 roku. W latach 1998-2000 wdrożenie systemu Horizon w BUŁ objęło, poza modułem OPAC, Gromadzenie i Katalogowanie. Do 2012 roku wdrożono wszystkie moduły systemu Horizon i zintegrowano go z systemem RFID. Jednostką organizacyjną odpowiedzialną za wdrożenie zintegrowanego systemu bibliotecznego Horizon w BUŁ była, powołana do życia od 1 maja 1996 roku, Samodzielna Sekcja ds. Komputeryzacji (SSK). System użytkowany w BUŁ do sierpnia 2012 roku. Zastąpiony przez zintegrowany system biblioteczny Symphony, dostarczany przez firmę Sirsi/Dynix.

(Mariola Augustyniak)      

Ikonografia

konografia – Ikonografia - to zbiór dzieł sztuki, głównie malarstwa i fotografii stanowiący dokumentację danego miejsca, osoby, tematu lub zagadnienia. Dokument ikonograficzny to dwuwymiarowy, nieruchomy, nieprzeznaczony do projekcji obraz utrwalony jakąkolwiek techniką na przenośnym podłożu. Głównym jego elementem jest obraz, a tekst (jeżeli się pojawia) pełni rolę pomocniczą, objaśniającą, bądź stanowi jeden z elementów kompozycyjnych przedstawienia i jego treść ma charakter wtórny w stosunku do obrazu.

Zbiór ikonograficzny BUŁ obejmuje różnorodne materiały, takie jak: wydawnictwa albumowe i katalogi wystaw, grafikę oryginalną i reprodukcje, rysunki, fotografie (pozytywy, negatywy), matryce graficzne, ekslibrisy, kartki pocztowe, medale, książki artystyczne. Sekcja Ikonografii została utworzona w 1960 roku, jako jednostka Oddziału Zbiorów Specjalnych BUŁ. Wśród jej zbiorów przeważają prace współczesnych artystów polskich, ze szczególnym uwzględnieniem łódzkiego środowiska artystycznego (m.in. Ludwik Tyrowicz, Wacław Kondek, Stanisław Fijałkowski, Teofil Jóźwiak, Henryk Płóciennik, Leszek Rózga, Wiesław Śniadecki, Antoni Starczewski, Andrzej Nowicki). Niezwykle cenna ze względów ikonograficznych i etnograficznych jest kolekcja fotografii pt. Widoki okolic Podola [i Besarabii] Michała Greima z 1890 roku, która dotarła do Łodzi wraz z pamiątkami po Elizie Orzeszkowej. Pracownia ikonograficzna posiada bogaty księgozbiór podręczny, zawierający fachową literaturę z zakresu ikonografii, a także inne materiały pomocnicze jak słowniki, encyklopedie, itp. Zbiory udostępniane są tylko na miejscu w Czytelni Zbiorów Specjalnych, która znajduje się na I piętrze starego gmachu BUŁ.

(Lucyna Chróścik)      

Katalog Czasopism i Wydawnictw Zbiorowych

atalog czasopism - prace rozpoczęto w BUŁ niemal od początku istnienia instytucji. Wpływ biblioteczny czasopism ewidencjonowano sposobem uproszczonym według Skróconych przepisów katalogowania w bibliotekach polskich z 1946 r. wydanych przez Józefa Grycza i Władysławę Borkowską. Dla pełniejszego wykorzystania zasobów czasopiśmienniczych sporządzono indeks topograficzno-chronologiczny, który w 1971 r. został przekształcony w kartotekę topograficzną będącą uzupełnieniem informacji inwentarzowych.

W 1959 r. pracownicy BUŁ opracowali nowatorską instrukcję katalogowania czasopism, która stała się podstawą do opracowania ogólnopolskich przepisów katalogowania i wpłynęła na przyspieszenie prac nad normalizacją katalogów polskich. W latach 60. zaczęto stosować hasło korporatywne do wydawnictw ciągłych, będących dokumentami życia społecznego oraz przeprowadzono meliorację katalogu w związku ze wznowieniem współpracy z Biblioteką Narodową nad Centralnym Katalogiem Czasopism. W wyniku tej współpracy w połowie lat 70. ukazały się dwa tomy Centralnego katalogu czasopism zagranicznych w bibliotekach łódzkich.
Katalog kartkowy czasopism i wydawnictw zbiorowych obejmuje opisy wydawnictw periodycznych (czasopism od dziennika do rocznika, publikacji wydawanych w sposób ciągły, jak kalendarze, sprawozdania okresowe itp.) oraz opisy wydawnictw zbiorowych (prace instytutów, zeszyty uniwersyteckie , rozprawy towarzystw naukowych itp.). Każdemu wydawnictwu w katalogu odpowiadają dwa rodzaje kart:
   -   karta opisowa podająca wszystkie cechy wydawnicze (tytuł czasopisma, podtytuły, częstotliwość ukazywania się, miejsce i rok wydania),
   -   karty wyszczególniające stan posiadania danego wydawnictwa (informacje o tomach, rocznikach i numerach oraz uwagi dotyczące braków i zmian nazw wydawców merytorycznych, redaktorów i częstotliwości ukazywania się).
W listopadzie 2001 r. wdrożono w BUŁ moduł opracowania czasopism w systemie Horizon. Przez kolejne siedem lat prowadzono równolegle dwa katalogi: tradycyjny - kartkowy i komputerowy.
W 2008 r. wprowadzono inwentarze elektroniczne i zamknięto katalog kartkowy czasopism. Sukcesywnie, oprócz tytułów bieżących, wprowadzane są do bazy komputerowej starsze tytuły czasopism polskich i zagranicznych wraz z zasobem wstecznym.

(Dorota Bartnik)      

Katalog Kartkowy Alfabetyczny

atalog kartkowy alfabetyczny – Rozpoczęcie budowy kartkowego katalogu alfabetycznego BUŁ przypada na 1945 rok i od tego czasu, przez wiele dziesięcioleci, pełnił on funkcję jednego z trzech podstawowych katalogów biblioteki, wraz z katalogiem przedmiotowym i katalogiem alfabetycznym wydawnictw ciągłych.

Katalog alfabetyczny rejestruje XIX i XX-wieczne wydawnictwa zwarte wydane do 1997 włącznie. Po wdrożeniu systemu bibliotecznego Horizon podjęto decyzję, że wydawnictwa z późniejszą datą wydania opracowywane mają być wyłącznie w katalogu komputerowym. Oprócz wydawnictw zwartych w katalogu alfabetycznym znajdziemy również opisy prac doktorskich obronionych na Uniwersytecie Łódzkim do 2007 roku. Dysertacje późniejsze prezentowane są wyłącznie w katalogu komputerowym. Katalog grupuje karty katalogowe w kolejności alfabetycznej. Taka kolejność dotyczy nazwisk autorów, jeśli jest ich nie więcej niż trzech, lub tytułów w przypadku większej liczby twórców. Opisy katalogowe zawierają cechy wydawniczo-formalne, niezbędne do zidentyfikowania dzieła.
Pierwsze karty do katalogu były zapisywane jednostronnie pismem ręcznym, w późniejszym okresie na maszynach do pisania, na kartach w formacie międzynarodowym 7,5 X 12, 5 cm. Karta główna zawiera pełny opis katalogowy oraz sygnaturę umieszczaną w prawym górnym rogu. Opisy uszeregowane są w porządku alfabetu łacińskiego. W przypadku innych alfabetów stosuje się transliterację. Opisy bibliograficzne do 1984 roku tworzono zgodnie z obowiązującą instrukcją Józefa Grycza i Władysławy Borkowskiej pt. Skrócone przepisy katalogowania alfabetycznego, Warszawa, 1946 oraz późniejsze wydania. W 1983 roku ukazała się nowa polska instrukcja katalogowania, pt. Przepisy katalogowania książek. Cz. 1 Opis bibliograficzny, wraz z normą arkuszową na opis bibliograficzny PN-82/N-01152.01. Zasady zebrane w przepisach katalogowania książek obowiązywały od 1 stycznia 1984 roku, w BUŁ od stycznia 1985. Od marca 1998 r. zaczęto tworzyć katalog komputerowy. Kartkowy katalog alfabetyczny zeskanowano i od 1 października 2014 roku będzie dostępny ze strony www biblioteki.

(Anna Giermaziak)      

Katalog Kartkowy Przedmiotowy

atalog kartkowy przedmiotowy – informuje o zasobach biblioteki, prezentując je w porządku tematycznym według poszczególnych dziedzin lub tematów. Podstawę opisu dokumentu (książki lub czasopisma) stanowi jego treść, która pozwala ustalić dla każdego dzieła hasła przedmiotowe (tematy), ułożone alfabetycznie. W obrębie danego hasła znajdują się - odpowiadające mu tematycznie - karty katalogowe publikacji, ułożone chronologicznie, od wydań najstarszych do najnowszych.

Prace nad budową katalogu przedmiotowego w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego rozpoczęto w 1950 roku. Usytuowano go na parterze starego gmachu Biblioteki. Powstał z przekształcenia istniejącego wcześniej katalogu rzeczowego typu klasowego. Zmiana ta była konieczna ze względu na potrzebę stworzenia w Bibliotece katalogu bardziej szczegółowego oraz precyzyjnego, a także dostosowania do charakteru zbiorów Biblioteki oraz rosnących zapotrzebowań i wymagań jej użytkowników.

Katalog przedmiotowy Biblioteki rejestruje tematycznie książki i czasopisma z poszczególnych dziedzin, tematów i zagadnień do 1997 roku. Charakteryzuje się jednoznacznością, precyzyjnością i konsekwencją przy formułowaniu haseł. Konstrukcja nagłówków, składnia i semantyka języka haseł przedmiotowych stosowanych w Bibliotece, są zgodne z założeniami metodologicznymi wypracowanymi przez klasyka teorii katalogu przedmiotowego Adama Łysakowskiego. Jedynym odstępstwem od tych założeń jest szeregowanie określników gatunkowych i językowych, które zostały umieszczone po określnikach ogólnych.

Nagłówki zawierające hasła przedmiotowe zarówno proste, jak i rozwinięte, oznaczone kolorem zielonym, zapisywano odręcznie w górnej części karty katalogowej nad opisem bibliograficznym. Po drugiej stronie karty katalogowej odnotowywano, również pismem odręcznym, ewentualne pozostałe hasła przedmiotowe dla katalogowanej pozycji.

Przed poszczególnymi hasłami znajdują się odsyłacze całkowite oraz częściowe. Skróty umieszczone zostały na początku każdej litery alfabetu (z wyjątkiem skrótu BHP). Karty szeregowano w porządku chronologicznym, od wydań najstarszych do najnowszych. Wyjątkiem od tej zasady jest hasło przedmiotowe Pamiętniki, w obrębie którego karty katalogowe ułożone zostały w porządku alfabetycznym.

Z katalogu przedmiotowego wyłączono beletrystykę, tworząc jednocześnie katalog tekstów literackich, zawierający oryginalne teksty literatury pięknej oraz ich tłumaczenia. Z czasem pozycje z literatur: angielskiej, francuskiej, niemieckiej, polskiej i rosyjskiej ograniczono do wydanych po 1918 roku, pozostawiając wszystkie inne literatury bez ograniczeń czasowych.

W 1997 roku władze Biblioteki podjęły decyzję o wdrożeniu z dniem 1 stycznia 1998 roku opracowania druków zwartych w zintegrowanym systemie bibliotecznym HORIZON. Pojawiła się potrzeba zastosowania nowego języka haseł przedmiotowych - języka KABA (Katalogi Automatyczne Bibliotek Akademickich). Pozycje wydane przed 1998 rokiem katalogowane były przy pomocy starego języka, zaś do publikacji, które ukazały się po tej dacie, stosowano język haseł przedmiotowych KABA.

Obecnie kartkowy katalog przedmiotowy nie jest aktualizowany - wyszukiwanie nowszych publikacji możliwe jest przez stronę internetową Biblioteki, gdzie hasło przedmiotowe stanowi jedno z kilku kryteriów wyszukiwawczych dla zbiorów wydanych po 1997 roku. W 2015 roku rozpoczęto digitalizację kartkowego katalogu przedmiotowego, który udostępniony zostanie w postaci cyfrowej na stronie internetowej Biblioteki.

(Małgorzata Walczak, Maria Walaszczyk)      

Katalog Centralny Bibliotek Zakładowych

atalog Centralny Bibliotek Zakładowych Uniwersytetu Łódzkiego tworzony był niemal równolegle z organizacją bibliotek przy poszczególnych jednostkach UŁ. Jego początki sięgają wczesnych lat pięćdziesiątych. W swoim pierwotnym założeniu miał obejmować księgozbiory wszystkich bibliotek zakładowych, zarówno wydawnictwa zwarte jak i ciągłe.

Według przyjętej na początku lat siedemdziesiątych koncepcji Katalog Centralny (KC) miał być odbiciem stanu organizacyjnego ogólnouczelnianej sieci bibliotecznej , w związku z tym liczba bibliotek reprezentowanych w KC była różna na przestrzeni lat. Karty katalogowe w Katalogu Centralnym ułożone są w jednym szeregu alfabetycznym, bez odsyłaczy, a jedynie z podziałem na wydawnictwa zwarte i ciągłe. Na każdej karcie - w prawym górnym rogu - widnieje pieczątka z nazwą i adresem biblioteki posiadającej dane dzieło, na dole karty znajduje się sygnatura. Katalog był na bieżąco aktualizowany zarówno w zakresie wpływów jak i ubytków, i od chwili utworzenia aż do jego zamknięcia pozostawał pod opieką Oddziału Bibliotek Zakładowych BUŁ. W roku 2001 rozpoczął się proces komputeryzacji bibliotek zakładowych, w związku z tym informacje zawarte w KC i katalogu komputerowym BUŁ zaczęły się dublować. Przystąpienie bibliotek zakładowych do programu współkatalogowania spowodowało, że funkcję katalogu centralnego uczelnianej sieci bibliotecznej UŁ pełni od tej pory katalog komputerowy BUŁ. Ostatecznie kartkowy Katalog Centralny został zamknięty z dniem 31.12.2007 r. W chwili zamknięcia swoim zasięgiem obejmował 61 bibliotek zakładowych, a jego stan wynosił razem wydawnictw ciągłych i zwartych : 806 741 woluminów i 528 564 karty. Pomimo zamknięcia kartkowy KC nadal znajduje się w starym gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej, w hollu na parterze i jest dostępny dla wszystkich zainteresowanych.

(Agnieszka Stolarczyk)      

Katalog Tekstów Literackich

atalog Tekstów Literackich znajduje się na parterze starego gmachu, obok Katalogu Przedmiotowego. Katalog ten zawiera informacje o znajdujących się w zbiorach Biblioteki, oryginalnych jak i tłumaczonych, tekstach literatury pięknej. Jest on częścią Katalogu Przedmiotowego, lecz w odróżnieniu od niego nie znajdziemy tu opracowań tekstów literackich, lecz same teksty.

Prace nad Katalogiem rozpoczęły się w latach 50. ubiegłego wieku. Informuje o tekstach literackich wydanych bez ograniczeń czasowych. Ostatnie wprowadzone tu opisy bibliograficzne pochodzą z 1997 roku. Teksty wydane po tym roku odnotowywane są jedynie w katalogu komputerowym.

Układ katalogu jest alfabetyczny, a w obrębie haseł chronologiczny, tak więc katalog rozpoczyna Literatura Albańska a kończy Literatura Włoska. Każde z haseł jest podzielone na wydania literatury danego kraju w oryginale, tj.: antologie tekstów oraz poszczególne gatunki literackie: dramaty, poezje, nowele, powieści, satyry a także tłumaczenia poszczególnych dzieł na język polski i na języki obce. Wyodrębniona jest również w katalogu Literatura młodzieżowa poszczególnych krajów.

Odnaleźć możemy w nim, np. nowele polskie z XIX wieku jak również antologie nowel chińskich w języku rosyjskim ; znajdziemy tu teksty komedii, powieści i dramatów: czeskich, armeńskich, abchaskich, afgańskich a nawet kameruńskich. Również miłośnicy poezji odnajdą tu dla siebie coś interesującego.

Najliczniej zgromadzone są teksty polskie, angielskie, rosyjskie, niemieckie i francuskie, wydane po roku 1918, ale wnikliwy czytelnik znajdzie również teksty autorów chilijskich czy koreańskich.

Gorąco zapraszamy do korzystania z tego Katalogu, nie tylko studentów kierunków filologicznych, dla których katalog ten jest najkrótszą drogą do odnalezienia tekstów literackich w oryginale (dzięki którym można szlifować język) ale także wszystkich wielbicieli literatury pięknej. Zachęcamy do odwiedzania Biblioteki przez siedem dni w tygodniu. Przypominamy, że odwiedzając nas w niedziele należy składać zamówienia na pozycje magazynowe dzień wcześniej, tj. w soboty do godziny 19:00. Zamówienia te kierujemy do Czytelni Historycznej lub na II piętro Wolnego Dostępu.

(Bogumiła Brożek)      

Klasyfikacja Biblioteki Kongresu

lasyfikacja Biblioteki Kongresu – system klasyfikacji zbiorów bibliotecznych stworzony w Stanach Zjednoczonych pod koniec XIX wieku, na potrzeby Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie. Jego pierwowzorem był system zastosowany w prywatnej bibliotece Thomasa Jeffersona, przekazanej później Bibliotece Kongresu; składał się z 44 klas głównych zgrupowanych w trzy działy: Historia, Filozofia, Sztuka. Stosowano go prawie do końca dziewiętnastego stulecia.

Klasyfikacja stworzona przez amerykańskich bibliotekarzy - Jamesa C.M. Hansona, Charlesa Martela oraz Herberta Putnama opierała się na dziedzinowym ustawieniu księgozbioru. Liczyła 21 klas (dziedzin), oznaczonych pojedynczymi literami alfabetu, np. B - Filozofia, Teologia, Religia, K - Prawo, R - Medycyna. Każda z klas podzielona została na podklasy, oznaczane podwójnymi literami alfabetu (rzadziej trzema),a te z kolei na jeszcze węższe tematy wydzielone przez np. czas (epoki, wydarzenia), miejsce (kraj), formę (czasopismo, bibliografia) etc. Do każdego tematu przyporządkowany został jeden numer lub zakres liczb, który stanowi pierwszą część sygnatury - jest to tzw. class number oznaczający przedmiot książki; druga część sygnatury to cutter number - odnoszący się do autora i tytułu. Przykładowo, poszczególne elementy sygnatury BL65.H.36 F47 2000 oznaczają: BL - podklasa: Religia, mitologia, racjonalizm; 65 - Religia w relacji do innych dziedzin; .H36 pierwszy cutter: temat Szczęście; F47 - drugi cutter: nazwisko autora; 2000 - data wydania.
Klasyfikacja objęła swoim zasięgiem 90% bibliotek naukowych w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Obecnie stosowana jest również w innych krajach.

Pierwsze wzmianki o Klasyfikacji Biblioteki Kongresu w polskim piśmiennictwie bibliotekoznawczym pojawiły się w latach pięćdziesiątych XX wieku (B. Świderski, 1956). Problematykę tę poruszali również między innymi: E. Ścibor (1976), O. Ungurian (1978), J. Sadowska,T. Turowska (1990), H. Hollender (1990). Ostatni z wymienionych autorów zwrócił uwagę na przydatność Klasyfikacji dla bibliotek posiadających wolny dostęp do książek. Aktualnie system ten stosują biblioteki: Uniwersytetu Warszawskiego (od października 1995 r.), Uniwersytetu Wrocławskiego (od maja 2004 r.), Uniwersytetu Łódzkiego (od października 2006 r.) oraz uczelni lubelskich: Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego.

W bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego idea wprowadzenia Klasyfikacji Biblioteki Kongresu pojawiła się wraz z planami rozbudowy budynku i utworzenia magazynu otwartego (tzw. wolny dostęp). Księgozbiór rozmieszczony został na czterech piętrach nowego gmachu, a w październiku 2006 r. udostępniono go studentom. Według danych z 2014 r. liczy on 210 222 woluminów - są to książki, czasopisma oraz księgozbiór dydaktyczny "W".
Przygotowaniem księgozbioru do wolnego dostępu zajęli się bibliotekarze dziedzinowi oraz Samodzielna Sekcja Klasyfikacji Biblioteki Kongresu, która w 2014 r. weszła w skład Oddziału Opracowania Zbiorów.

Najważniejszym elementem opracowania publikacji zgodnie z Klasyfikacją Biblioteki Kongresu jest analiza jej treści i właściwe określenie tematu głównego w języku LCSH (Library of Congress Subject Headings). Utworzona na tej podstawie sygnatura dostosowana jest do tzw. "shelf list", czyli listy sygnatur książek na poszczególnych półkach. Dodatkowo do każdej publikacji (poza literaturą piękną) przyporządkowane są hasła przedmiotowe w języku angielskim. Nadana w ten sposób sygnatura alfanumeryczna umieszczana jest na stronie redakcyjnej książki oraz jej grzbiecie (pasek w kolorze czerwonym oznacza publikacje udostępniane na miejscu, w kolorze niebieskim - publikacje przeznaczone do wypożyczenia).

Klasyfikacja Biblioteki Kongresu jest systemem elastycznym, który ułatwia swobodne powiększanie księgozbioru w przyszłości. Umieszczenie na poszczególnych półkach książek o takiej samej tematyce umożliwia czytelnikowi szybsze dotarcie do poszukiwanych informacji oraz odnalezienie innych publikacji poruszających daną problematykę.

(Maria Walaszczyk, Małgorzata Walczak)      

Księgozbiór dydaktyczny "W

sięgozbiór dydaktyczny "W ma swoją lokalizację w nowej części gmachu Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, na parterze, w bezpośrednim sąsiedztwie Sekcji Wypożyczania Miejscowego. Księgozbiór "W" obejmuje podręczniki akademickie z zakresu nauk reprezentowanych na Uniwersytecie Łódzkim. Na miejscu mogą z nich korzystać wszyscy zarejestrowani czytelnicy, a prawo do wypożyczeń tych pozycji na zewnątrz posiadają wyłącznie studenci Uniwersytetu Łódzkiego. Stan ilościowy księgozbioru na koniec 2016 r. wynosił 14 340 tytułów.

Ułożenie księgozbioru jest dziedzinowe, według Klasyfikacji Biblioteki Kongresu (KBK), a sygnatury są poprzedzone literą "W" w cudzysłowie. Oznaczenia grzbietów książek są identyczne jak w wolnym dostępie. Niebieskie etykiety informują czytelników o możliwości wypożyczenia książki do domu, czerwone przeznaczone są dla egzemplarzy do korzystania wyłącznie na miejscu. Księgozbiór dydaktyczny uzupełniany jest zgodnie z regułami obowiązującymi w stosunku do pozostałych zbiorów BUŁ. Decydujące znaczenie ma tutaj zakup bezpośredni (po uprzedniej analizie rynku wydawniczego), dezyderaty studentów, prośby i rekomendacje kadry naukowej Uniwersytetu Łódzkiego oraz sugestie bibliotekarzy, mających bezpośredni kontakt z czytelnikami. Księgozbiór "W" jest inwentaryzowany i podlega kontroli wewnętrznej, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych. Skontrum zainwentaryzowanych materiałów z księgozbioru "W" odbywa się w sierpniu, w okresie gdy Biblioteka jest zamknięta dla czytelników. Pomieszczenie z księgozbiorem dydaktycznym jest dodatkowo wyposażone w urządzenie do samodzielnych wypożyczeń (Selfcheck), które umożliwia nie tylko wypożyczenie książki, ale również sprawdzenie aktualnego stanu swojego konta bibliotecznego. Pomieszczenie to wyposażone jest w stoliki do pracy indywidualnej oraz, podobnie jak na wszystkich piętrach wolnego dostępu, relaksacyjne pufy, cieszące się dużą popularnością wśród czytelników.

(Rafał Pytel)      

Kupno

upno - jest drugim co do wielkości, po egzemplarzu obowiązkowym, źródłem wpływu do księgozbioru BUŁ. Podstawową zasadą przy zakupie publikacji w drodze kupna jest pozyskiwanie najnowszej, najbardziej aktualnej, a przede wszystkim zgodnej z kierunkami kształcenia oraz kierunkami badań naukowych prowadzonymi na Uniwersytecie Łódzkim literatury popularno-naukowej. Nie zapomina się oczywiście o uzupełnianiu budowanych przez lata kolekcji oraz o zbiorach specjalnych.

Szczególny nacisk kładzie się na nabywanie podręczników akademickich, monografii z nauk humanistyczno-społecznych, matematyczno-przyrodniczych i ścisłych. Na bieżąco kompletuje się i uzupełnia podręczny księgozbiór czytelni głównej i zbiorów specjalnych. Kupuje się rzadkie druki wydane do roku 1800, wydawnictwa bibliofilskie, druki o niskim nakładzie bądź szczególnej szacie graficznej czy edytorskiej, wydawnictwa drugiego obiegu oraz dawne rękopisy, starodruczne mapy i atlasy, pocztówki, fotografie, ekslibrisy, grafiki, rysunki, plakaty, nuty, śpiewniki, druki ulotne. Szczególną uwagę przywiązuje się do pozyskiwania publikacji dotyczących regionu (tzw. lodziana). Zgodnie z nowymi trendami, podążając za rozwojem technologii, dokonuje się coraz to większej ilości zakupów publikacji w formie elektronicznej, zarówno polsko- jak i obcojęzycznej. Polityka gromadzenia nakłada na pracowników obowiązek stałego monitorowania rynku wydawniczego. Podstawowymi źródłami wiedzy o bieżącej produkcji wydawniczej są: oferty księgarni i hurtowni, strony www firm księgarskich, katalogi aukcyjne, oferty antykwaryczne, a przede wszystkim dezyderaty bibliotekarzy dziedzinowych i pracowników naukowo-dydaktycznych. Wszystkich naszych studentów i czytelników zachęcamy do pomocy przy budowaniu księgozbioru poprzez składanie dezyderatów za pośrednictwem formularza "Zaproponuj książkę" umieszczonego na stronie internetowej biblioteki (http://www.lib.uni.lodz.pl/?idx=prop).

(Kamil Wybor)      

Kupno Zagraniczne

upno Zagraniczne – to część Sekcji Kupna i Wymiany w Dziale Gromadzenia i Uzupełniania zbiorów Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Kryje się pod nim zakup książek zagranicznych, tj. wydanych poza granicami Polski. W skali rocznej przeznacza się na ten cel mniej więcej 1/3 ogólnej kwoty przeznaczonej na zakup książek.

Książki zagraniczne w BUŁ gromadzone są na podstawie:
- dezyderatów pracowników naukowych Uniwersytetu Łódzkiego, studentów lub pozostałych czytelników BUŁ. Każdy z czytelników może zgłosić propozycję książki zagranicznej, który jego zdaniem należałoby zakupić do zbiorów BUŁ. Informacja taka trafia do pracowników zajmujących się kupnem zagranicznym. Najwięcej zgłoszeń tytułów do zakupu przyjmuje się od pracowników naukowych, którzy potrzebują dany tytuł do pracy naukowej i dydaktycznej. Obserwuje się wzrastające zainteresowanie wśród naukowców możliwością zgłaszania propozycji książkowych do zakupu, np. wiosną 2015 r. zgłoszono ich około 50, podczas gdy w październiku 2015 r. już około 250.

- ofert dostawców i katalogów nowości wydawniczych wydawnictw naukowych. W tym przypadku wyboru tytułów do zakupu dokonuje bibliotekarz po konsultacjach z różnymi działami BUŁ,

- nowości czytelniczych z dziedziny beletrystyki, na przykład książki nominowane do nagrody Man Booker Prize.

Książki z dezyderatów oraz nowości czytelnicze można wypożyczać "do domu", a książki wybrane z ofert oraz z katalogów udostępniane są wyłącznie na miejscu.
Wśród książek zagranicznych wpływających do BUŁ dominują książki anglojęzyczne, w dalszej kolejności są to książki w językach: niemieckim, francuskim, rosyjskim, hiszpańskim oraz włoskim. Są one wydawane zarówno przez czołowe wydawnictwa światowe, jak na przykład: Oxford University Press, Cambridge University Press, Routledge, Wiley, jak i mniejsze, bądź nowe na rynku, na przykład Facet. Sprowadzenie książki wydanej przez te duże i znane wydawnictwa nie stanowi większego problemu. Pewne kłopoty pojawiają się jednak często w innych przypadkach, np. książki rosyjskiej bądź też hiszpańskiej wydanej w Meksyku. W przypadku książki rosyjskiej problemy wynikają ze specyfiki tamtejszego rynku księgarskiego i spraw takich jak: konieczność przeprowadzenia odprawy celnej przy każdym zakupie, specyficzne wymagania formalne, np. dodatkowe dokumenty czy konieczność płacenia z góry przed dostawą, bez gwarancji, że zamówione książki zostaną dostarczone.

(Justyna Bijak, Dział Gromadzenia BUŁ)      

Rada Biblioteczna

ada Biblioteczna, wybierana na okres kadencji organów Uniwersytetu, jest organem opiniodawczym Rektora UŁ. Kompetencje Rady Bibliotecznej, jej skład i zasady jej funkcjonowania określa Statut Uniwersytetu Łódzkiego. W skład Rady wchodzą:

    -  dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej i jego zastępcy,
    -  kierownik sieci bibliotek Uniwersytetu,
    -  dziewięciu przedstawicieli starszych bibliotekarzy, kustoszy i bibliotekarzy dyplomowanych, w tym pięciu z BUŁ i czterech z bibliotek zakładowych UŁ,
    -  dwóch przedstawicieli pozostałych pracowników bibliotecznych, w tym jeden z BUŁ i jeden z bibliotek zakładowych,
    -  po jednym przedstawicielu każdej podstawowej jednostki organizacyjnej, wybranym przez radę tej jednostki spośród osób posiadających tytuł naukowy
       lub stopień naukowy doktora habilitowanego,
    -  jeden przedstawiciel samorządu doktorantów,
    -  jeden przedstawiciel samorządu studentów,
    -  po jednym przedstawicielu związków zawodowych działających w BUŁ.

Na pierwszym posiedzeniu każdej kadencji Rada Biblioteczna wybiera spośród swoich członków przewodniczącego oraz sekretarza.
Posiedzenia Rady Bibliotecznej odbywają się co najmniej dwa razy w roku, na wniosek Rektora UŁ, Przewodniczącego Rady lub Dyrektora Biblioteki UŁ. Posiedzenia zwołuje Przewodniczący, który kieruje pracami Rady, a następnie przedkłada Rektorowi opinie i wnioski. W posiedzeniach mogą również uczestniczyć z głosem doradczym osoby zaproszone przez Przewodniczącego, nie wchodzące w skład Rady Bibliotecznej. Do kompetencji Rady Bibliotecznej należy przede wszystkim ustalanie kierunków działalności systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu zgodnie z potrzebami wynikającymi z działalności naukowej, dydaktycznej i usługowej, określanie ogólnych zasad polityki gromadzenia zbiorów, występowanie z wnioskami do Senatu i Rektora w sprawach związanych z kierunkami działalności i rozwoju Biblioteki Uniwersyteckiej oraz sieci biblioteczno-informacyjnej Uniwersytetu, opiniowanie kandydatów na stanowisko dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej, ocena działalności dyrektora i zatwierdzanie rocznego sprawozdania dyrektora z działalności Biblioteki oraz podejmowanie uchwał w innych sprawach dotyczących systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu. Przewodniczącą obecnie funkcjonującej Rady Bibliotecznej, wybranej na kadencję 2016-2020, została prof. nadzw. dr hab. Mariola Antczak, kierownik Katedry Informatologii i Bibliologii Uniwersytetu Łódzkiego.

(Anna Giermaziak)      

Samodzielna Sekcja ds. Komputeryzacji

amodzielna Sekcja ds. Komputeryzacjiekst jest jednostką organizacyjną odpowiedzialną za wdrożenie zintegrowanego systemu bibliotecznego Horizon w BUŁ. Powołana do życia od 1 maja 1996 roku, początkowo liczyła 3,5 etatu. W jej skład wchodzili: administrator zintegrowanego systemu bibliotecznego - kierownik Sekcji, 2 informatyków (1 + 0,5 etatu), jeden starszy bibliotekarz.

Skład osobowy SSK zmieniał się na przestrzeni lat, zarówno jeśli chodzi o administratora zintegrowanego systemu bibliotecznego, jak pozostałych pracowników - bibliotekarzy i informatyków, jednak liczebność tego zespołu nie ulegała radykalnej zmianie. W latach 1997-2005 SSK liczyła 5 osób (4,5 etatu), w tym administrator systemu - kierownik Sekcji, 1 starszy bibliotekarz, 3 informatyków. W marcu 2006 roku nastąpiło zwiększenie stanu zatrudnienia o dwa etaty - informatyka i starszego bibliotekarza. Stało się to konieczne ze względu rozbudowę systemu informatycznego BUŁ, wdrożenie nowych funkcjonalności zintegrowanego systemu bibliotecznego i włączenie się do współkatalogowania coraz większej liczby bibliotek zakładowych UŁ. W składzie osobowym liczącym 6,5 etatu SSK pracuje do dnia dzisiejszego. Od października 2006 roku informatycy pracują w trybie dwuzmianowym. Dzięki temu przez cały czas otwarcia biblioteki dla czytelników zapewniona jest pomoc w zakresie działania i obsługi urządzeń wchodzących w skład infrastruktury informatycznej BUŁ.
Do podstawowych obowiązków SSK należy:
     wdrożenie zintegrowanego systemu bibliotecznego, migracje do jego kolejnych wersji, uruchomienie nowych modułów i funkcjonalności
           oraz merytoryczne przygotowanie pracowników BUŁ i bibliotek zakładowych UŁ do pracy w systemie,
     koordynacja współpracy miedzy BUŁ i bibliotekami zakładowymi UŁ w zakresie komputeryzacji procesów bibliotecznych i tworzenia
          wspólnej bazy katalogowej,
     dbałość o przestrzeganie procedur i zasad współpracy z Nukatem w BUŁ i bibliotekach zakładowych UŁ,
     prowadzenie Biblioteki Cyfrowej UŁ,
     obsługa interfejsu do prezentacji cyfrowych katalogów kartkowych BUŁ,
     szkolenie pracowników biblioteki w zakresie obsługi komputera, korzystania z Internetu i obsługi dodatkowych programów
          usprawniających przebieg procesów bibliotecznych
     administracja i rozbudowa lokalnej sieci BUŁ (LAN),
     konfiguracja i zarządzanie lokalną siecią bezprzewodową,
     zarządzanie bezpieczeństwem sieci,
     administrowanie serwerami.
Pracownicy SSK biorą udział w konferencjach i warsztatach związanych z zakresem swojej działalności oraz w szkoleniach podnoszących kwalifikacje . W latach 2001-2015 uczestniczyli w 25 konferencjach i warsztatach, wygłaszając 12 referatów. Wszyscy pracownicy mają ukończone studia magisterskie, a w przypadku studiów innych niż bibliotekoznawcze lub informatyczne, również kierunkowe studia podyplomowe.

(Mariola Augustyniak)      

Sekcja Wypożyczania Miejscowego

Rozmiar: 2535 bajtów

ekcja Wypożyczania Miejscowego, Sekcja Czytelni Głównej oraz Sekcja Wypożyczalni Międzybibliotecznej wchodzi w skład Oddziału Udostępniania Zbiorów. Zlokalizowana na parterze nowego gmachu Biblioteki Głównej, czynna jest od poniedziałku do soboty od 8,00 do 20,00 oraz w niedziele od 9,00 do 14,00. Znajduje się w niej pięć stanowisk do obsługi czytelników, oraz stanowisko kasowe, gdzie dokonuje się opłat zgodnie z cennikiem usług (załącznik do zarządzenia nr 117 Rektora UŁ z dnia 14.06.2017 r.).

W wypożyczalni dokonuje się rejestracji czytelników. Aby aktywować konto niezbędne jest wypełnienie oświadczenia użytkownika systemu biblioteczno-informacyjnego. Udostępniane są na zewnątrz tylko pozycje książkowe wydane po 1950 roku. Zamówienia kierowane do wypożyczalni realizowane są w ciągu pięćdziesięciu minut, a czytelnik ma trzy dni robocze aby je osobiście odebrać. Książki sprowadzane są z magazynów za pomocą windy towarowej, oraz systemu transportu podwieszanego Telelift.

W wypożyczalni dokonuje się prolongaty pozycji książkowych, pod warunkiem, że nie zostały one zarezerwowane przez innego czytelnika. Aby uzyskać przedłużenie niezbędne jest okazanie wypożyczonego egzemplarza. Tutaj również przyjmowane są zwroty książek z magazynu oraz wolnego dostępu, a także można uzyskać wpis do karty obiegowej.

Korzystanie z usług wypożyczalni możliwe jest po okazaniu karty bibliotecznej, karty absolwenta lub autoryzowanej elektronicznej legitymacji studenckiej.


(Justyna Rakoczy)       

Sekcja Wypożyczania Zamiejscowego

Rozmiar: 2535 bajtów

ekcja Wypożyczania Zamiejscowego zlokalizowana jest na drugim piętrze w nowej części gmachu Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego. Świadczy usługi sprowadzania materiałów bibliotecznych dla czytelników, zarówno w formie fizycznej, jak i elektronicznej, z zasobów bibliotek polskich i zagranicznych oraz z licencjonowanych źródeł elektronicznych. Udostępnia również zbiory własne bibliotekom krajowym i zagranicznym na podstawie zamówień elektronicznych oraz rewersów tradycyjnych opatrzonych pieczęcią biblioteki zamawiającej.

Przedmiotem wypożyczeń międzybibliotecznych są głównie książki oraz kopie artykułów z czasopism, a także inne materiały biblioteczne (mikrofilmy). Warunkiem realizacji zamówień jest brak poszukiwanych materiałów bibliotecznych w łódzkich bibliotekach. Przy składaniu zamówień czytelnik zobowiązany jest podać dokładne dane bibliograficzne poszukiwanego dzieła. Oryginały sprowadzonych dzieł udostępniane są wyłącznie na miejscu w Sekcji Czytelni Głównej. Przy korzystaniu z nich obowiązuje przestrzeganie regulaminu i wszelkich specjalnych wymogów biblioteki wypożyczającej dzieło. Aby ułatwić zainteresowanym proces zamawiania publikacji, na stronie internetowej biblioteki zostały udostępnione formularze online, dostępne dla czytelników oraz dla bibliotek polskich i zagranicznych. Czytelnicy powiadamiani są drogą mailową o zrealizowaniu zamówień, o terminie ich zwrotu oraz o wysokości rachunku (w przypadku gdy biblioteka wypożyczająca zrealizowała zamówienie odpłatnie). Termin zwrotu wypożyczonych materiałów określa biblioteka wypożyczająca.

Sekcja Wypożyczania Zamiejscowego prowadzi również odpłatne dostarczanie tekstów artykułów z czasopism za pośrednictwem serwisów Subito i GetInfo. Subito to serwis online oferujący usługi w zakresie elektronicznego zamawiania i dostarczania tekstów artykułów znajdujących się w zbiorach bibliotek niemieckich i austriackich. GetInfo jest portalem Niemieckiej Biblioteki Narodowej Nauki i Technologii w Hanowerze, który umożliwia przeszukiwanie wysokiej jakości baz danych z zakresu technologii, zarządzania, inżynierii chemicznej, biotechnologii, informatyki, fizyki, matematyki, architektury itp. Zamówienia realizowane są odpłatnie, zgodnie z cennikiem instytucji realizującej zamówienie.


(Aleksandra Chruściel)